اپیکال پریودنتیت
Apical periodontitisهمچنین: ایپیکال پریودنتیت، پریودنتیت اپیکالی، ضایعه اپیکال، ضایعه انتهای ریشه، رادیولوسنسی انتهای ریشه، Apical periodontitis، AP
ضایعه انتهای ریشه دندانهای اندوشده؛ مدرس آن را شاخص اصلی شکست روتکانال و شاید شایعترین بیماری مزمن میداند.
مدرس در متن خودش آن را با اختصار «ایپی» صدا میزند و توضیح میدهد که منظورش همان اپیکال پریودنتیت است. کارکردش در این جلسه یک شاخص است: اگر دندانی پیش از درمان ضایعهای نداشت و چند سال بعد از روتکانال ضایعه پیدا کرد، آن روتکانال فیل شده است.
ابعاد مسئله را با سه عدد نشان میدهد: در سیستماتیک ریویوی مقالات ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۰، بیش از ۴۰ درصد دندانهای اندوشده ضایعه اپیکال داشتند؛ در نمونه ایرانی (OPG بیماران دانشکدههای کرمان، تهران و مشهد) این رقم از ۵۰ درصد گذشته بود؛ و مطالعهای در ۲۰۲۱ میگوید حدود نصف جمعیت دنیا دستکم یک دندان با ضایعه اپیکال دارد.
جمعبندی مدرس: شاید اگر بپرسند شایعترین بیماری مزمن چیست، پاسخ همین اپیکال پریودنتیت ته ریشه دندانهای اندوشده باشد — و علت اصلیاش این است که ما روتکانالمان را آنطور که باید انجام نمیدهیم.